Le Pétomane: Tüm Zamanların En Büyük Osuruk Sanatçısı
Paris, 1892. Moulin Rouge tıklım tıklım dolu. Sahnede ne bir şarkıcı, ne bir hokkabaz, ne bir varyete dansçısı var — ama frak ve silindir şapkalı, birazdan kıçıyla müzik yapacak bir adam. Le Pétomane olarak daha çok tanınan Joseph Pujol, Belle Époque'un en gösterişli ve absürt yeteneğiydi — ve bundan, döneminin en büyük yıldızı Sarah Bernhardt'tan daha fazla kazandı.
Joseph Pujol Kimdi?
Joseph Pujol, 1 Haziran 1857'de Marsilya'da doğdu. Çocukken denizde yüzerken olağanüstü bir yetenek keşfetti: pelvik tabanının ve karın kaslarının kas kontrolüyle suyu ve havayı anüsünden içine çekip dışarı verebiliyordu — tamamen istemli ve sindirim sistemi gazı üretimi olmadan. Bu şu demekti: Pujol biyolojik anlamda aslında osurmuyordu — havayı içine çekip kontrollü biçimde dışarı veriyordu. Genç bir yetişkinken bu yeteneğin eğlence potansiyelini fark etti ve yıllarca mükemmelleştirdi. 1892'de ilk kez Moulin Rouge'da sahne aldı ve bir gecede ünlü oldu. Sahne adı „Le Pétomane” — kabaca „osuruk manyağı” — onun markasıydı.
Gösteri: Le Pétomane Sahnede Ne Yapardı
Pujol'un gösterilerinin, yıllar içinde geliştirdiği sabit bir repertuarı vardı. Hayvan seslerini (köpek, kedi, guguk kuşu, arı) taklit eder, tanınabilir melodiler çalar (La Marseillaise seyircinin favorisiydi), ince bir lastik tüple kloakasına bağladığı bir flüt çalar ve otuz santimetre uzaktan bir mumu söndürürdü. En büyük numarası: seyircideki bir gaz lambasını bir tüp aracılığıyla söndürür — ve yenilenen gaz basıncıyla yeniden yakardı. Seyirci düzenli olarak bayılma nöbetleriyle tepki verirdi — tiksintiden değil, kontrol edilemez bir kahkahadan. Ön sıralarda amonyak tuzlarıyla hemşireler hazır beklerdi. Pujol'un kendisi her zaman zarif bir frakla sahne alır ve sanatını klasik bir konser piyanistinin ağırbaşlılığıyla sunardı.
Tıbbi Muayene ve Şöhret
Pujol'un yeteneği o kadar olağanüstüydü ki Paris'teki Académie de Médecine hekimleri onu inceledi. Bulguları: sfinkter kası anatomik olarak olağanüstü gelişmiş ve esnekti — genetik yatkınlık ile yıllar süren antrenmanın bir birleşimi. Bunun bir hile olmadığını onayladılar ve tıbbi rapor Pujol'un itibarını daha da yükseltti. Moulin Rouge sahibi Oller onu münhasıran anlaştı ve Sarah Bernhardt'ınkini belirgin biçimde aşan bir ücret ödedi. Pazar günleri — gösterisi olmadığında — Moulin Rouge kapalıydı ve Pujol akşamlarına göre belirgin biçimde daha az kârlıydı. O, mekânın başlıca cazibesiydi.
Son Yılları ve Mirası
İzinsiz bir taklitçi („La Femme Pétomane”) yüzünden çıkan bir anlaşmazlığın ardından Pujol, 1895'te Moulin Rouge'dan ayrıldı ve Fransa'yı kendi hesabına turneledi. Birinci Dünya Savaşı sırasında kendi tiyatrosunu kapattı ve bir bisküvi fabrikasında çalıştı. 1945'te 88 yaşında Toulon'da öldü. Mezarında sade bir „Joseph Pujol” yazısı vardır. Ölümünden sonra ailesi, naaşının herhangi bir tıbbi incelemesini uzun süre reddetti — olağanüstü bir yaşam için son bir onur eylemi. Pujol bugün kitaplara, bir biyografik filme konu oldu ve kültür tarihindeki en tuhaf sanatçı kariyeri sayılır.
Biliyor muydunuz?
- Le Pétomane Moulin Rouge'da, döneminin en büyük kadın yıldızı Sarah Bernhardt'tan daha fazla kazanıyordu.
- Gösterilerinde amonyak tuzlarıyla hemşireler hazır bekliyordu — gülmekten bayılan ziyaretçiler için.
- Biyolojik anlamda osurmuyordu: havayı istemli olarak içine çekip kontrollü biçimde dışarı veriyordu.
- Paris'teki Académie de Médecine, resmî bir tıbbi muayenenin ardından yeteneğini doğruladı.
İlginç Bilgi
Le Pétomane 1892'de Moulin Rouge'daki ilk gösterisini yaptığında, tepki rivayete göre o kadar ezici oldu ki gece hemen Paris sosyetesinin kayıtlarına bir zafer olarak geçti. Le Figaro gazetesi şöyle yazdı: „Bu gece, insan kıçının bir müzik aleti olduğunu kanıtladı.” Pujol gazete makalesini çerçeveletip soyunma odasına astı.
Kaynaklar
- Nohain, J. & Caradec, F. (1967). Le Pétomane. Sherbourne Press.
- Clemens, S. (1995). The Extraordinary Mr. Pujol. Plume Books.
- Moulin Rouge Archives, Paris (various documents, 1892–1895).