Pierdnięcie jako broń: biologia, historia i absurd
Pomysł użycia wzdęć jako broni brzmi jak humor z podwórka szkolnego — ale ma zaskakująco poważne precedensy w historii, biologii, a nawet współczesnych badaniach wojskowych. Od antycznego historyka Józefa Flawiusza po chrząszcza bombardiera, od średniowiecznej satyry obrazkowej po wojskowe koncepcje biogazu: pierdnięcie jako środek władzy zajmuje ludzkość od wieków.
Józef Flawiusz i pierdnięcie, które wywołało powstanie
Żydowsko-rzymski historyk Józef Flawiusz relacjonuje w swoim dziele „Wojna żydowska” (ok. 75 r. n.e.) incydent, który jest jedną z najrzadszych masowych katastrof wywołanych pierdnięciem w historii: podczas żydowskiego święta Paschy w Jerozolimie, gdy Świątyni strzegli rzymscy żołnierze, żołnierz na murze świątynnym odwrócił gołą tylną część ciała ku zebranemu tłumowi i wydał głośne pierdnięcie. Tłum, widząc w tym skrajną zniewagę, wszczął zamieszki. Powstanie eskalowało — a Flawiusz donosi o tysiącach zabitych w powstałym tłoku. To jedyny udokumentowany w historii świata przypadek, w którym pierdnięcie bezpośrednio doprowadziło do masowej katastrofy.
Chrząszcz bombardier: przyrodniczy inżynier wojny chemicznej
Najbardziej przekonującym biologicznym przykładem pierdnięcia jako broni jest chrząszcz bombardier (gatunki Brachinus). W odwłoku nosi dwa oddzielne zbiorniki chemiczne — hydrochinon i nadtlenek wodoru. W obliczu zagrożenia miesza oba w komorze reakcyjnej, gdzie zachodzi wybuchowa reakcja utleniania: temperatura do 100°C, głośny huk i gorący, żrący strumień — precyzyjnie wycelowany w napastnika. Odwłok chrząszcza wyposażony jest w ruchome rurki wylotowe pozwalające celować niemal w dowolnym kierunku. Chrząszcz może wystrzeliwać z tego „działa” do 500 razy na sekundę. Inżynierowie wojskowi badali ten system — jako inspirację dla pulsacyjnych układów napędowych i mechanizmów rozpylających.
Średniowieczna propaganda obrazkowa i symbolika pierdnięcia
W średniowiecznej i wczesnonowożytnej propagandzie obrazkowej pierdnięcie było potężnym środkiem upokorzenia. Drzeworyty i pamflety z epoki reformacji często przedstawiają postacie dosłownie „wysadzające” pierdnięciem papieża, diabła lub przeciwników politycznych albo uciszające ich. Lucas Cranach Starszy tworzył propagandowe druki ulotne dla Marcina Lutra, na których duchowny dmie w tyłek diabła — symbol poddania się złym mocom. Obrazy te były szeroko rozpowszechniane i stanowiły stały element dyskursu politycznego.
Współczesne zainteresowanie: biogaz i badania wojskowe
W XXI wieku wojskowe zainteresowanie biogazem nabrało innej jakości: nie chodzi już o pierdnięcie jako broń, lecz o metan i inne gazy biologiczne jako źródła energii dla odległych baz wojskowych. Amerykańska Agencja Zaawansowanych Projektów Badawczych Obrony (DARPA) finansowała programy badające biologicznych producentów gazu — kultury bakterii — jako potencjalne źródła paliwa. Teoretycznie system przekształcający odpady organiczne (w tym ludzkie odchody) w metan mógłby zapewnić samowystarczalną energię dla obozów polowych. Od pierdnięcia do bezpieczeństwa energetycznego — badania wojskowe podążają niezwykłymi drogami.
Czy wiesz, że?
- Według Józefa Flawiusza pierdnięcie żołnierza w Jerozolimie wywołało powstanie z tysiącami ofiar — być może najbardziej brzemienne w skutki pierdnięcie w historii.
- Chrząszcz bombardier wystrzeliwuje chemiczny strumień o temperaturze 100°C — do 500 razy na sekundę.
- Propaganda reformacji używała pierdnięcia jako obrazu politycznego podporządkowania i upokorzenia.
- DARPA badała biologicznych producentów gazu jako potencjalne źródła energii dla baz wojskowych.
Ciekawostka
W 2000 roku armia USA faktycznie opracowała koncepcję „nieśmiercionośnej broni gazowej” opartej na szczególnie cuchnących związkach syntetycznych. „Śmierdzące bomby” do celów wojskowych — chemicznie zoptymalizowane pod maksymalne rozproszenie uwagi. Projekt odłożono po protestach, ponieważ mógł naruszać międzynarodowe konwencje o broni chemicznej.
Źródła
- Flavius Josephus (c. 75 AD). The Jewish War. Translated by H. St. J. Thackeray.
- Dean, J. et al. (1990). Defensive spray of the bombardier beetle. Science, 248, 1219–1221.
- Roper, L. (2016). Martin Luther: Renegade and Prophet. Random House.
- DARPA (2011). Bio-Energy for Battlefield Applications. Research Program Overview.