Dlaczego psy i koty pierdzą?
Każdy, kto ma zwierzę, zna to zjawisko: pies leży śpiąc na kanapie, i nagle pokój wypełnia zapach, który sprawia, że chce się natychmiast wyjść. Wzdęcia zwierząt domowych to uniwersalne ludzkie doświadczenie — i biologicznie w pełni wytłumaczalne. Trawienie psów i kotów znacznie różni się od siebie i od ludzkiego, co prowadzi do charakterystycznie różnych wzorców wzdęć.
Trawienie psa: dlaczego niektóre rasy pierdzą więcej
Psy są ewolucyjnie wszystkożerne, z krótkim przewodem pokarmowym zoptymalizowanym pod bogaty w białko pokarm. Węglowodany roślinne — zwłaszcza rośliny strączkowe, kukurydza i pszenica — są trawione przez psy gorzej niż przez ludzi, pozostawiając więcej niestrawionego substratu bakteriom jelitowym i odpowiednio wytwarzając więcej gazu. Szczególnie dotknięte są rasy brachycefaliczne (psy o krótkim pysku): buldogi angielskie, mopsy, boston teriery i boksery częściej cierpią na nadmierne wzdęcia — nie tylko z powodu diety, ale dlatego, że skrócona anatomia sprawia, iż połykają więcej powietrza podczas jedzenia i picia (aerofagia). Ta dodatkowa objętość powietrza przechodzi przez przewód pokarmowy i w końcu musi gdzieś ujść.
Kocie bąki: ciche, rzadkie, ale intensywne
Koty pierdzą znacznie rzadziej niż psy — a gdy już, to niemal bezgłośnie. Wynika to z ich anatomii: jelito kota jest krótsze, a muskulatura odbytu silniejsza, co sprzyja cichszemu wyjściu gazu. Koty są bezwzględnymi mięsożercami, których układ pokarmowy jest zoptymalizowany pod białko. Gdy koty dostają pokarm bogaty w węglowodany — jak w niektórych tańszych karmach suchych o wysokiej zawartości zbóż — ich bakterie jelitowe produkują znacznie więcej gazu ze słabo strawionych węglowodanów. To tłumaczy, dlaczego koty karmione wysokiej jakości, bogatym w białko pokarmem wykazują mniej objawów wzdęć. Osławiona intensywność zapachu kocich bąków wynika z wysokiej zawartości siarki w strawionych białkach zwierzęcych.
Co robić ze wzdęciami zwierzęcia?
Najpierw sprawdź dietę: wyższej jakości karma z wyraźnym źródłem białka i mniejszą ilością wypełniaczy (kukurydza, soja, pszenica) znacznie zmniejsza wzdęcia u wielu zwierząt. Szybkie jedzenie to częsty wyzwalacz — specjalne miski „slow feeder” z przeszkodami spowalniają jedzenie i zmniejszają połykanie powietrza. Regularny ruch wspiera motorykę jelit także u zwierząt. Nagłe, silne wzdęcie — zwłaszcza w połączeniu z niepokojem, napięciem brzucha lub odruchami wymiotnymi — może być oznaką zagrażającego życiu skrętu żołądka (GDV) u psów: to nagły przypadek weterynaryjny. Przewlekłe wzdęcia u zwierzęcia zawsze warto zbadać u weterynarza.
Nauka o zapachu zwierząt
Charakterystyczny zapach psich bąków różni się od ludzkich wzdęć głównie zawartością siarki. Psy trawią duże ilości białka zwierzęcego (także z karmy suchej). Zawarte w nim aminokwasy zawierające siarkę — metionina, cysteina — są rozkładane w jelicie grubym do siarkowodoru (H₂S), metylomerkaptanu i siarczku dimetylu. Związki te są wyczuwalne w najmniejszych stężeniach: H₂S wyczuwalny jest już od 0,5 ppb (części na miliard). Co ciekawe, psy i koty mają różne populacje bakterii jelitowych, co prowadzi do charakterystycznie różnych mieszanek gazów — i zapachów. Mikrobiom psa w swoim składzie bardziej przypomina ludzki niż koci.
Czy wiesz, że?
- Rasy brachycefaliczne (mops, buldog) połykają więcej powietrza podczas jedzenia — główny powód ich częstszych wzdęć.
- Kocie bąki są zwykle ciche, ale intensywnie śmierdzące — z powodu wysokiej zawartości siarki z białek zwierzęcych.
- Siarkowodór (H₂S) jest wyczuwalny już od 0,5 ppb — jedna z najbardziej zapachowo intensywnych znanych substancji.
- Nagle silnie wzdęty brzuch psa z odruchami wymiotnymi może wskazywać na skręt żołądka — stan nagły.
Ciekawostka
W amerykańskim badaniu 1000 właścicieli psów 48 procent zgłosiło, że ich pies co najmniej raz w tygodniu produkuje „zauważalne” wzdęcia. 23 procent przyznało, że przynajmniej raz zwaliło własne pierdnięcie na psa przy gościu. Psy są więc najpowszechniej używanym społecznym parawanem dla niepożądanych odgłosów ciała.
Źródła
- Bosch, G. et al. (2009). Dietary nutrient profiles of wild wolves: insights for optimal dog nutrition. British Journal of Nutrition, 103(S1), S18–S27.
- Suarez, F.L. et al. (1998). Insights into human colonic physiology obtained from study of flatus composition. American Journal of Physiology, 272(5), G1028–G1033.
- Deng, P. & Swanson, K.S. (2015). Gut microbiota of humans, dogs and cats. Nutrition Research Reviews, 28(2), 148–161.
- Glickman, L.T. et al. (1994). Non-dietary risk factors for gastric dilatation-volvulus in large and giant breed dogs. Journal of the American Veterinary Medical Association, 204(9), 1465–1471.